ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ MÔ HÌNH TRUYỀN THÔNG NHẰM SÀNG LỌC PHÁT HIỆN SỚM TRẺ RỐI LOẠN PHỔ TỰ KỶ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Quá trình triển khai nghiên cứu này chủ yếu xoay quanh việc làm thế nào để truyền thông thay đổi sự hiểu biết của người chăm sóc (NCS) và giáo viên mầm non (GVMN), khiến họ quan tâm nhiều hơn và có động lực đưa trẻ có nguy cơ rối loạn phổ tự kỷ (RLPTK) đi tầm soát sớm. Nhờ tiếp cận đúng đối tượng và mô hình truyền thông có sự liên kết giữa trực tiếp lẫn trực tuyến, nhận thức của người tham gia có sự cải thiện đồng đều ở nhiều khía cạnh. Trong đó, sự khác biệt rõ rệt nhất ghi nhận ở nhóm kiến thức liên quan đến can thiệp, tiếp đến là các dấu hiệu đặc trưng của RLPTK. Bên cạnh đó, hiểu biết về nguyên nhân, hệ quả cũng có xu hướng được củng cố theo hướng đầy đủ và đúng đắn hơn. Nhờ đó, với những trẻ thuộc nhóm có nguy cơ bị RLPTK trong cộng đồng sẽ được nhận diện và giúp đỡ kịp thời, nhất là trong giai đoạn “vàng” đầu đời.
Chi tiết bài viết

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Từ khóa
Rối loạn phổ tự kỷ; Phát hiện sớm; Truyền thông sức khỏe; Sàng lọc tự kỷ
Tài liệu tham khảo
Bộ Y tế. (2015). Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị một số rối loạn tâm thần ở trẻ em và vị thành niên. Nhà xuất bản Y học.
Centers for Disease Control and Prevention. (2023). Learn the signs. Act early. https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/index.html
Centers for Disease Control and Prevention. (2025, April 15). Clinical screening for autism spectrum disorder. https://www.cdc.gov
Champion, V. L., & Skinner, C. S. (2008). The Health Belief Model. In K. Glanz, B. K. Rimer, & K. Viswanath (Eds.), Health behavior and health education: Theory, research, and practice (4th ed.). Jossey-Bass.
Daniels, A. M., & Mandell, D. S. (2014). Explaining differences in age at autism spectrum disorder diagnosis: A critical review. Autism, 18(5), 583-597. https://doi.org/10.1177/1362361313480277
Feldman, M. A., McConnell, D., & Aunos, M. (2012). Impact of training early childhood educators about autism spectrum disorder. Journal of Early Childhood Research, 10(1). https://doi.org/10.1177/1476718X11430083
Hoàng Thị Hoa, Nguyễn Thị Thu Hà, & Trần Văn Công. (2019). Ứng dụng nền tảng trực tuyến trong sàng lọc sớm rối loạn phát triển ở trẻ nhỏ. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, 21, 45-52.
Hyman, S. L., Levy, S. E., & Myers, S. M. (2020). Identification, evaluation, and management of children with autism spectrum disorder. Pediatrics, 145(1), e20193447. https://doi.org/10.1542/peds.2019-3447
Janz, N. K., & Becker, M. H. (1984). The Health Belief Model: A decade later. Health Education Quarterly, 11(1), 1-47.
Lasswell, H. D. (1948). The structure and function of communication in society. In L. Bryson (Ed.), The communication of ideas (pp. 37-51). Institute for Religious and Social Studies.
National Institute for Health and Care Excellence. (2021). Autism spectrum disorder in under 19s: Recognition, referral and diagnosis (NICE Guideline CG128). https://www.nice.org.uk
Lưu ý: APA khuyến nghị trích dẫn phiên bản hiện hành. Vì hướng dẫn này được cập nhật năm 2021, nên dùng năm 2021 thay vì "2011 (cập nhật 2021)".
Nguyen, T. B., et al. (2017). Prevalence of autism spectrum disorder among children in Vietnam: A community-based study. Journal of Pediatric Research.
Lưu ý: Tài liệu này chưa đầy đủ thông tin (thiếu số tập, số phát hành và trang).
Paul, B., et al. (2023). A systematic review of the theory of planned behaviour interventions for health behaviour change. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc
Lưu ý: Thiếu tên tạp chí, số tập, số phát hành, trang và DOI.
Petty, R. E., & Cacioppo, J. T. (1986). Communication and persuasion: Central and peripheral routes to attitude change. Springer.
Phạm Minh Mục, Nguyễn Thị Kim Dung, & Trần Văn Công. (2020). Mô hình phát hiện sớm và can thiệp sớm rối loạn phổ tự kỷ dựa vào gia đình và cộng đồng. Tạp chí Khoa học Giáo dục Việt Nam, 35, 60-67.
Robins, D. L., Casagrande, K., Barton, M., Chen, C. M. A., Dumont-Mathieu, T., & Fein, D. (2014). Validation of the modified checklist for autism in toddlers, revised with follow-up (M-CHAT-R/F). Pediatrics, 133(1), 37-45. https://doi.org/10.1542/peds.2013-1813
Tống Thị Huế. (2025). Kiến thức, thái độ và rào cản tiếp cận dịch vụ chẩn đoán rối loạn phổ tự kỷ ở người chăm sóc. Tạp chí Y học Việt Nam, 550(1), 114-117.
Tống Thị Huế, & Nguyễn Thị Thanh Mai. (2023). Nhận biết về các dấu hiệu cảnh báo sớm của rối loạn phổ tự kỷ ở người chăm sóc trẻ. Tạp chí Y học Việt Nam, 529(1), 121-125.
World Health Organization. (2019). International classification of diseases (11th revision): Autism spectrum disorder (6A02). https://www.who.int