Phân tích khó khăn và đề xuất giải pháp trong dịch ẩn dụ tiếng Anh sang tiếng Việt: Nghiên cứu trường hợp sinh viên năm thứ tư ngành ngôn ngữ anh tại Đại học Thủ đô Hà Nội

Vương Thị Hải Yến, Ngô Hương Nhi

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Dịch ẩn dụ là một quá trình phức tạp, không chỉ đòi hỏi năng lực ngôn ngữ mà còn cả nhận thức văn hóa và tri nhận. Mặc dù có trình độ ngôn ngữ cao, nhiều sinh viên học tiếng Anh như ngoại ngữ vẫn gặp khó khăn trong việc nhận diện ẩn dụ và áp dụng các chiến lược dịch thuật phù hợp. Nghiên cứu này khảo sát những khó khăn mà sinh viên năm thứ tư ngành Ngôn ngữ Anh tại Đại học Thủ đô Hà Nội gặp phải khi dịch ẩn dụ tiếng Anh sang tiếng Việt và đề xuất các giải pháp sư phạm để giải quyết những thách thức này. Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp, thu thập dữ liệu định lượng qua bảng câu hỏi và bài tập dịch từ 51 sinh viên, đồng thời thu thập dữ liệu định tính qua phỏng vấn bán cấu trúc với 5 sinh viên được chọn. Kết quả cho thấy sinh viên gặp nhiều khó khăn chính bao gồm: không nhận diện được ẩn dụ, phụ thuộc quá mức vào dịch theo nghĩa đen, nhận thức hạn chế về các chiến lược dịch, và thiếu kiến thức bối cảnh văn hóa. Ẩn dụ sáng tạo và đặc thù văn hóa được nhận thấy khó hơn ẩn dụ quy ước. Dựa trên các phát hiện, nghiên cứu đề xuất các khuyến nghị sư phạm như giảng dạy tường minh các chiến lược dịch ẩn dụ, tăng cường tiếp xúc với tài liệu thực tế, và chú trọng bối cảnh văn hóa. Nghiên cứu đóng góp vào sư phạm dịch thuật cho người học tiếng Anh như ngoại ngữ và cung cấp những hàm ý thực tiễn để cải thiện năng lực dịch ẩn dụ ở sinh viên đại học.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

Lakoff, G., & Johnson, M. (1980). Metaphors we live by. University of Chicago Press.
Larson, M. L. (1998). Meaning-based translation: A guide to cross-language equivalence. University Press of America.
Littlemore, J., & Low, G. (2006). Figurative thinking and foreign language learning. Palgrave Macmillan.
Newmark, P. (1988). A textbook of translation. Prentice Hall.
Nguyen, V. K. (2022). A study on English animal idioms from the perspectives of cultural metaphor and their translation into Vietnamese. Journal of Foreign Language Studies, (68), 69–85. https://doi.org/10.56844/tckhnn.68.131
Pham, T. B. N., & To, M. T. (2019). The application of conceptual metaphors to teaching English idioms to English-majored students in Viet Nam. Theory and Practice in Language Studies, 9(6), 610–619. https://doi.org/10.17507/tpls.0906.02