Di Linh dưới góc nhìn địa văn hóa
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Bài viết với tiếp cận liên ngành kết hợp địa lý tự nhiên, lịch sử - văn hóa và nhân học đặt khu vực Di Linh (thuộc huyện Di Linh, tỉnh Lâm Đồng cũ) dưới góc nhìn địa văn hóa để lý giải sự hình thành, vận động của không gian văn hóa trong mối quan hệ với môi trường - cảnh quan. Trên cơ sở tổng hợp tư liệu lịch sử, địa lý, khảo sát thực địa và phân tích so sánh, nghiên cứu làm rõ các đặc trưng tự nhiên, sinh thái nổi bật của khu vực, cùng quá trình sinh sống và nền văn hóa lâu đời của hai tộc người tại chỗ là Cơ Ho, Mạ.
Kết quả cho thấy không gian văn hóa Di Linh được cấu trúc bởi mối quan hệ chặt chẽ giữa môi trường, cảnh quan và mô hình cư trú, tri thức bản địa, tập quán sản xuất, hệ thống lễ hội, tín ngưỡng... Sự tiếp biến văn hóa qua các thời kỳ, từ truyền thống, thuộc địa đến nay đã tạo nên tầng địa văn hóa đa dạng, vừa có tính địa phương, vừa phản ánh sự giao lưu khu vực Tây Nguyên và vùng Nam Trung Bộ. Qua đó, bài viết đồng thời chỉ ra các giá trị cần được bảo tồn và gợi mở hướng tiếp cận địa văn hóa trong quy hoạch phát triển không gian văn hóa, du lịch khu vực Di Linh.
Chi tiết bài viết

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Từ khóa
Di Linh, địa văn hóa, người Cơ Ho, người Mạ
Tài liệu tham khảo
Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Di Linh (2023). Lịch sử truyền thống đấu tranh cách mạng của quân và dân huyện Di Linh từ 1930-1975. Hà Nội: Quân đội Nhân dân.
Bonnemaison, J. (2000). La géographie culturelle. Éditions du C.T.H.S.
Cao Thế Trình (Chủ nhiệm) (1996). Văn hóa truyền thống Cơ Ho - Mạ [Đề tài khoa học cấp tỉnh]. Lâm Đồng.
Lý Tùng Hiếu (2019). Các lý thuyết địa lý học văn hóa, sinh thái học văn hóa và việc vận dụng trong nghiên cứu văn hóa. Tạp chí Nghiên cứu Văn hóa, (28), 33-40.
Phan Văn Bông (Chủ biên). (2025). Lịch sử Đảng bộ huyện Di Linh 2005-2025. Xí nghiệp In Bản đồ Đà Lạt. Lâm Đồng.
Phan Văn Bông (2021a). Chuyển biến trong hoạt động trồng trọt của kinh tế hộ gia đình người Cơ Ho Srê ở Lâm Đồng từ 1986 đến 2015. Tạp chí Khoa học Đại học Sư phạm Hà Nội, (1-KHXH Việt Nam), 136-146.
Phan Văn Bông (2021b). Phát triển kinh tế nông nghiệp vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Lâm Đồng (1990-2015). Qua nghiên cứu trường hợp người Cơ Ho Srê. Tạp chí Lịch sử Đảng (5), 104-108.
Phan Văn Bông (2021c). Phát triển du lịch trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ huyện Di Linh, tỉnh Lâm Đồng. In Kỷ yếu Hội thảo khoa học quốc tế TED-2021: Văn hóa, giáo dục và du lịch với phát triển kinh tế. Hà Nội: Thông tin và Truyền thông, 717-722.
Phan Văn Bông (2022). Chuyển biến kinh tế, xã hội của người Cơ Ho Srê tại Lâm Đồng từ 1975-2015. Luận án Tiến sĩ Lịch sử, Trường Đại học Đà Lạt.
Sở Văn hóa - Thông tin Lâm Đồng (1999). Điều tra di sản văn hóa Cơ Ho, Mạ, Chu Ru tỉnh Lâm Đồng. Lâm Đồng.
Sở Văn hóa - Thông tin Lâm Đồng (2005). Vài nét văn hóa các dân tộc thiểu số Tây Nguyên ở Lâm Đồng. Lâm Đồng.
Trần Minh Đức (2014). Những biến đổi trong sản xuất nông nghiệp của người Mạ tỉnh Lâm Đồng. Luận án Tiến sĩ Lịch sử, Học viện Khoa học Xã hội.
Trần Ngọc Khánh (2011). Mấy cơ sở tiếp cận lý thuyết nghiên cứu văn hóa. Truy cập ngày 08/12/2025, từ https://nguvan.hnue.edu.vn/Nghi%C3%AAn-c%E1%BB%A9u/V%C4%83n-h%C3%B3a/p/may-co-so-tiep-can-ly-thuyet-nghien-cuu-van-hoa-phan-ii-1284.