Hát bội trong lễ hội cộng đồng ở vùng duyên hải Nam Trung Bộ: Sắc thái văn hóa và quá trình thích ứng

Tóm tắt

Hát bội là loại hình nghệ thuật sân khấu đặc sắc thể hiện dấu ấn văn hóa độc đáo của vùng duyên hải Nam Trung Bộ. Trải qua nhiều thăng trầm, sự tồn tại và phát triển của hát bội là minh chứng cho các giá trị, chuẩn mực và thẩm mỹ được chắt lọc và hun đúc từ đời sống tinh thần, phương ngữ, thị hiếu và văn hóa ứng xử của cộng đồng cư dân duyên hải Nam Trung Bộ. Thông qua quá trình điền dã dân tộc học (phỏng vấn sâu và quan sát tham gia) tại một số địa phương như Đà Nẵng, Gia Lai, Khánh Hòa và Lâm Đồng trong năm 2025, bài viết này phân tích sắc thái văn hóa và sự thích ứng của hát bội trong không gian lễ hội cộng đồng ở vùng duyên hải Nam Trung Bộ. Những phát hiện này là cơ sở để nhìn nhận hát bội trong tính thống nhất và đa dạng, quá trình vận động và hội nhập giá trị nghệ thuật hát bội vào đời sống đương đại, cung cấp góc nhìn tham chiếu cho quá trình bảo vệ và gìn giữ nghệ thuật hát bội.