Nghiên cứu này thực hiện để giải thích hành vi quản lý tài chính cá nhân của thế hệ Gen Z tại thành phố Đà Nẵng thông qua các yếu tố nhận thức nội tại và tác động từ môi trường xã hội. Dựa trên khung Lý thuyết Hành vi có kế hoạch (TPB), nghiên cứu đề xuất mô hình phân tích vai trò của Thái độ tài chính, Kiến thức tài chính, Đặc điểm kiểm soát tâm lý bên trong và Xã hội hóa tài chính trong việc định hình các quyết định tài chính thực tế. Kết quả nghiên cứu cho thấy cả bốn nhân tố đều có tác động tích cực và ý nghĩa đến hành vi quản lý tài chính, trong đó Thái độ tài chính đóng vai trò then chốt nhất, khẳng định rằng tư duy và quan điểm cá nhân là động lực chính thúc đẩy việc thực hiện các mục tiêu tài chính. Nghiên cứu cũng làm rõ sự tồn tại của một “khoảng cách” đáng kể khi nhận thức tài chính của giới trẻ ở mức khá nhưng hành vi thực tế vẫn dễ bị chi phối bởi cảm xúc và xu hướng tiêu dùng ngắn hạn. Dữ liệu được thu thập từ 308 mẫu khảo sát tại Đà Nẵng và được xử lý bằng mô hình hồi quy tuyến tính bội nhằm kiểm định các giả thuyết nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu góp phần bổ sung những bằng chứng thực nghiệm về cơ chế chuyển hóa từ kiến thức sang hành động thực tế, đồng thời cung cấp các hàm ý quản trị quan trọng cho các nhà giáo dục, gia đình và tổ chức tài chính trong việc xây dựng hệ sinh thái giáo dục tài chính toàn diện nhằm phát triển thói quen quản lý tiền bạc bền vững cho thế hệ trẻ.