“Con đường muối” trong hoạt động giao thương và tiếp biến văn hóa ẩm thực của các dân tộc thiểu số vùng Trường Sơn - Tây Nguyên
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Trong suốt quá trình phát triển lịch sử, các dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng núi Trường Sơn - Tây Nguyên nói chung và vùng cao Quảng Nam nói riêng đã dựa vào nguồn tài nguyên địa phương để sinh tồn. Nền kinh tế của họ theo truyền thống dựa trên sự tự cung tự cấp, trao đổi hàng hóa trong cộng đồng và buôn bán với các nhóm bên ngoài để mua các mặt hàng thiết yếu. Việc trao đổi hàng hóa giữa các cộng đồng vùng thấp và các dân tộc vùng cao đã có một lịch sử lâu dài, hình thành các trung tâm thương mại dọc theo bờ sông, đèo núi, và sau đó là các tuyến quốc lộ dẫn đến các bản làng xa xôi - mạng lưới này được gọi là “Con đường muối”. Dọc theo tuyến đường này, các mặt hàng như muối, nước mắm, cá khô, nồi đồng, cồng chiêng và chum được vận chuyển lên vùng cao, trong khi các sản phẩm lâm sản quý giá như ngà voi, mật ong, trầm hương, măng và nấm được đưa xuống các vùng ven biển. Sự trao đổi này đã tạo điều kiện cho các tương tác văn hóa, bao gồm cả sự thích nghi ẩm thực giữa các dân tộc. Mặc dù truyền thống ẩm thực của các cộng đồng dân tộc thiểu số này đã trải qua những thay đổi do ảnh hưởng bên ngoài, nhưng họ vẫn giữ được nét đặc trưng của di sản ẩm thực dân tộc mình.
Chi tiết bài viết

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Từ khóa
con đường muối, hoạt động giao thương, văn hóa ẩm thực, các dân tộc vùng Trường Sơn - Tây Nguyên
Tài liệu tham khảo
Hautecloque-Howe, A. d. (2004). Người Ê Đê một xã hội mẫu quyền. Hà Nội: Văn hóa Dân tộc.
Maitre, H. (2007). Rừng người Thượng (phần III), người dịch: Lưu Đình Tuấn, hiệu đính: Nguyên Ngọc. Hà Nội: Tri Thức.
Nguyễn Đăng Vũ (2024). Dấu xưa lưng chừng núi - Một vùng bản sắc Ca Dong. Hà Nội: Khoa học xã hội.
Nguyễn Kim (2025). Đông - Tây Gia Lai, câu chuyên từ quá khứ đến hôm nay. Tạp chí Xưa Nay, số 578, tháng 8.
Nguyễn Kim Chi, Nguyễn Đổng Chi (1937). Mọi Kon Tum. Huế.
Nguyễn Phước Bảo Đàn (2009). “Từ con đường muối, nhận diện trao đổi xuôi-ngược ở Miền Trung Việt Nam trong lịch sử”. Nhận thức về Miền Trung Việt Nam - Hành trình 10 năm tiếp cận. Huế: Thuận Hóa.
Nguyễn Phước Bảo Đàn (2018). “Con đường muối ở Quảng Trị trong lịch sử”. Kỷ yếu Hội thảo Khoa học Biển với Lục địa: Vai trò và mạng lưới giao lưu ở lưu vực các dòng sông miền Trung.
Phan Thanh (2025). “Đắk Lắk hôm nay, mối lương duyên lịch sử”. Tạp chí Xưa Nay. Số 579, tháng 9.
Phan Trường Nghị (2025). “Bình Khê - Đơn vị hành chính của người Việt định cư trên cao nguyên An Khê”. Tạp chí Xưa nay. Số 578, tháng 8.
Pichon, L. (1938). “Les chasseurs de sang”. B.A.V.H, No. 4.
Tana, L. (2019). “Xứ Đàng Trong: Lịch sử kinh tế xã hội Việt Nam thế kỷ 17 và 18” (Nguyễn Nghị dịch). Hồ Chí Minh: Trẻ.
Trần Đức Sáng (2025). “Sự giao thoa, ảnh hưởng, tiếp biến văn hóa ẩm thực giữa dân tộc Kinh và các dân tộc thiểu số ở miền núi tỉnh Quảng Nam”. Chuyên đề đề tài: Bảo tồn và phát huy văn hóa ẩm thực các dân tộc thiểu số ở miền núi tỉnh Quảng Nam.
Trần Tấn Vịnh (2022). “Yếu tố thẩm mỹ trong văn hóa ẩm thực của các dân tộc thiểu số Việt Nam”. Tạp chí Khoa học Đại học Đông Á. Số 3 tháng 9.2022.
Trần Thanh Hưng (2025). “Sông Ba và trục kinh tế đông-tây”. Tạp chí Xưa nay. Số 579, tháng 9.